Toen Nederland nog games maakte: de rise & fall van Davilex
In de vroege dagen van de Nederlandse game industrie was er één naam die boven kwam drijven: Davilex. Wat begon als een klein softwarebedrijfje in het Utrechtse Houten groeide uit tot een fenomeen dat bij vrijwel elke Nederlandse gamer herinneringen oproept. Bekend van de chaotische snelwegraces in A2 Racer, de leerzame avonturen met RedCat, en ambitieuze consolegames als Knight Rider en Miami Vice... Davilex was even hét Nederlandse antwoord op de internationale gamegiganten. 🚗
Het bedrijf waagde zich zelfs op internationale platformen zoals de PlayStation 2, met titels die vaak meer indruk maakten qua marketing dan gameplay. Toch heeft het deze stap naar de ‘grote jongens’ uiteindelijk niet overleefd. De hele game afdeling stortte in, en Davilex verdween stilletjes van het toneel. 💥
In dit artikel duiken we diep in het verhaal van Davilex: van hun eerste stappen in de softwarewereld tot hun console-avonturen, en het moment waarop de remmen het begaven.
Dit is een university 🎓 artikel. Dat houd in dat wij erg uitgebreid stil gaan staan bij dit onderwerp, vooral bij de verschillende games. 👇
Davilex in het kort
Een game waarvan je nu zegt "hé, dat is Davilex!" is maar het topje van de ijsberg. Het echte verhaal begint in 1985 of 1986 met twee studenten: David Brons en Lex van Oorspronk. De naam "Davilex"? Simpel: David + Lex. Het begon allemaal met een programmaatje om aandelenkoersen bij te houden, want ze hadden allebei een Commodore 64 en een beetje beleggingshobby. Toen bleek dat anderen daar ook wel oren naar hadden, en tegen een vriendenprijsje dit wilde kopen, was de kiem gezaaid.
Eerst draaide alles vanuit de woonkamer: diskettes kopiëren als een dolle, handleidingen printen en naar het postkantoor slepen. Hun eerste beleggingspakket kostte een fractie ten opzichte van de grote concurrenten. Een advertentie in de Telegraaf zorgde voor een lawine aan reacties. De telefoons stonden roodgloeiend! Al snel groeide het uit tot een echt bedrijf met een kantoor en een diskette kopieerstation dat dag en nacht draaide.
De splitsing
Het kantelpunt kwam toen David fulltime wilde gaan ondernemen, terwijl Lex zijn studie wilde afmaken. Toen Lex later voorstelde om partner te worden, bleek David hem meer als medewerker te zien dan als partner. Het werd een zakelijke break-up: Lex bleef als freelancer elders programmeren, David zette solo de BV voort.
De game goudmijn van Davilex
Met de opkomst van de cd-rom brak een nieuw tijdperk aan. Na educatieve software zoals Redcat (waar heel Nederland topografie, taal en rekenen leerden) was de volgende logische stap: games! En wat voor games! De filosofie was typisch Davilex: "geniaal in gemak". Geen ingewikkelde games in verre landen, maar herkenbare Nederlandse situaties. En wat was er herkenbaarder dan de A2? "We ergerden ons allemaal aan de A2 destijds," vertelt David. "Dus bedachten we een game waar je keihard over die A2 kon racen en files kon inhalen." De rest is geschiedenis.
Davilex Games
Wie Davilex-games zegt denk al gauw aan rekenen met Red Cat of bumperkleven op de A2 met A2 Racer. Echter zal jij je verbazen hoeveel Davilex-games er zijn uitgebracht. Dit iconisch Nederlands bedrijf heeft aardig wat Davilex-games ontwikkeld waar je U tegen zegt. Het was in de jaren 90 en vroege 2000 een heuse gamefabriek die Davilex! Naast de legendarische A2 Racer-serie waarmee je ongestraft flitspalen kon platrijden, waagde Davilex zich aan van alles als het gaat om gaming. Van misdaadbestrijding in de straten van Miami tot het besturen van een pratende superauto in Knight Rider.
Check hieronder alle Davilex-games voor de PlayStation die wij op een rij hebben gezet voor je.
Het was een tijd van experimenteren, en dat proef je aan alles. De games waren herkenbaar, soms een tikkie knullig, maar altijd vol bravoure. Want waar anders kon je op één dag van de Amsterdamse grachten naar de Grand Canyon racen, om vervolgens even een drugsbende op te rollen in Miami?
Elke game was een avontuur op zich. Hier een paar pareltjes die je niet mag missen:
A2 Racer (1997)
Een van de meest bekende Davilex-game is A2 Racer. In 1997 kwam Davilex met de eerste titel A2 Racer op de computer. De bedoeling was om zo snel mogelijk over de 2-baans weg te racen zoals van Vianen naar Eindhoven. Dat vroegah alles beter was blijkt maar weer wel: de BMW achtige auto accelereert nog sneller dan een gemiddelde elektrische auto en de boete voor +250km/h rijden was standaard ƒ250. Oow en flitspalen kon je platrijden zonder schade op te lopen.
A2 Racer II (1998)
Een jaar later kwam Davilex met de opvolger aanzetten, namelijk A2 Racer II. Je kon zien dat men steeds meer ervaring kreeg in het maken van Davilex-games. Zo kon je nu kiezen van auto voor bijvoorbeeld een Opol Astro of een Mersedes SLK GTR (nee, dit zijn geen typfouten). Ook kon je jouw auto upgraden. Van de A2 zie je vrij weinig: de game speelt zich af in en tussen Amsterdam en Rotterdam. Opvallend is hoeveel wegwerkzaamheden er zijn en hoe cool die oude stadsbussen zijn.
A2 Racer III - Europa Tour (1999)
Weer een jaar later kwam Davilex met weer een nieuwe A2 Racer game aanzetten, namelijk A2 Racer 3- Europa Tour. Ten opzichte van een gemiddelde FIFA opvolger zag je bij A2 Racer wel flinke verbeteringen ten opzichte van zijn voorganger. De game werd nog verder uitgebreid en speelde zich af in Duitsland en Engeland. In Engeland rijd het verkeer ook links. Voor de rest lijkt het spel qua graphics wel veel op zijn voorganger en zijn de boetes die je kan krijgen nog steeds een lachertje.
A2 Racer Goes USA! (2002)
Na enkele jaren later en enkele andere A2 titels kwam Davilex-games met een heel ander categorie A2 Racers aanzetten. De A2 is niet meer terug te vinden in de game en met A2 Racers Goed USA! gaan we dan ook naar de Andere kant van de wereld. Geen Vianen, Amsterdam of Wenen maar New York, Las Vegas en zelfs de Grand Canyon zijn het nieuwe speelterrein. Je ruilt je Guldens in voor Dollars en km/h is vervangen voor mph. Oow en lantaarnpalen rij je uit de grond alsof het pionen zijn. Zou Davilex-games toen ook beursgenoteerd zijn geweest in de Nasdaq?
A2 Racer: World Challenge (2003)
Een van de laatste A2 Racers games die wij uitlichten is A2 Racer: World Challenge uit 2003. Dit lijkt op een verzameling van alle voorgaande A2 Racers Davilex-games, al ontbreekt Nederland en dus de A2 nog steeds. Wel ga je racen in Duitsland, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk en de US-en-A. Veel in het spel is niet veranderd: je moet eerste worden, zo weinig mogelijk bekeuringen innen en lantaarnpalen rij je nog steeds met gemak uit de grond. Leuk feitje is dat deze game ook in Rusland is uitgebracht onder de titel 'Где моя тачка, чувак?'.
London Racer (2000)
Nadat de A2 door trouwe gamers was uitgewoond, stuurde Davilex ons in 2000 naar de ringwegen van Londen. Het recept was vertrouwd: veel te hard rijden en politie die er niks van kon. Het verkeer reed nu wel links, wat zorgde voor veel verkeerde afslagen bij Nederlandse spelers. De bezienswaardigheden waren vaag herkenbaar, maar het gevoel van door Piccadilly Circus racen bleef magisch. Gewoon A2 Racer, maar dan met links verkeer en een kopje thee.
London Racer II (2001)
Blijkbaar vonden we het links rijden zo leuk dat Davilex in 2001 een tweede tripje naar Londen organiseerde. London Racer II voelde als een herhalingsoefening, maar dan wel eentje waar de ontwikkelaars iets vaker naar Engelse postkaarten hadden gekeken. De bezienswaardigheden waren iets minder wazig, het verkeer was nog steeds keurig links, en de politie was nog even nutteloos als altijd. Je kon inmiddels kiezen uit meer auto's, die het allemaal even slecht deden in de bochten. Het was en bleef eigenlijk gewoon A2 Racer maar dan in spiegelbeeld.
London Racer: World Challenge (2002)
Alsof Londen niet groot genoeg was, stuurde Davilex je in 2002 de hele wereld over met London Racer: World Challenge. Naast de vertrouwde, regenachtige straten van Londen mocht je nu ook racen in Parijs en San Francisco. Golden Gate Bridge, de Eiffeltoren... je reed er zo tegenaan. Het werd steeds duidelijker dat "Racer" bij Davilex vooral "overal tegenaan knallen" betekende. De politie was nog steeds even hopeloos, en het verkeer in elke stad even voorspelbaar chaotisch. Het was een fijne, knullige tour door de wereldsteden waar je als Nederlandse toerist anders alleen maar met file zou zien.
London Racer: Police Madness (2003)
Nu was het officieel: de rollen waren omgedraaid. In London Racer: Police Madness mocht je eindelijk zélf de politie zijn. Eindelijk die bumperklevers een lesje leren! Al bleek het in de praktijk vooral zelf bumperkleven, maar dan met zwaailichten. Het concept was verrassend leuk, maar de uitvoering was typisch Davilex: de politie auto reed alsof hij op glad ijs stond, en de boeven leken soms meer interesse in de bezienswaardigheden te hebben dan in hun vlucht. Het was een chaotisch, maar onmiskenbaar en typisch Davilex.
London Racer: Destruction Madness (2005)
In 2005 besloot Davilex dat racen in Londen eigenlijk veel te braaf was. Dus gooiden ze er Destruction Madness tegenaan, een spel waar de titel de lading perfect dekt. Eindelijk mocht je doen wat je in alle eerdere delen stiekem al wilde: álles kapot maken. Geen gedoe meer met wegwerkzaamheden of verkeer dat aan de verkeerde kant reed, maar gewoon keihard tegen alles aan knallen.
Voor het eerst reden er auto's die vaag op echte modellen leken, al hadden ze dan geen merknamen. Met 18 verschillende wrakken-in-wording om uit te kiezen, was de afwisseling groot. Het voelde alsof Davilex een keer "Burnout" had gespeeld en dacht: "Dat kunnen wij ook, maar dan met onze eigen chaotische draai." Het resultaat? Pure, ongezouten vernielzucht op de straten van Londen. Een passend slotakkoord voor een reeks die nooit subtiel was, maar wel altijd herkenbaar Davilex.
Autobahn Raser Police Madness (2004)
Na de Franse destructie was het in 2004 tijd voor Duitse orde, of juist het gebrek daaraan. In Autobahn Raser Police Madness mocht je eindelijk eens aan de goede kant van het recht staan: als politieagent op de Duitse Autobahn. Eindelijk die bumperklevers een lesje leren! Al bleek dat in de praktijk vooral betekende dat je zelf de grootste bumperklever werd, maar dan met zwaailichten.
Het was alsof Davilex dacht: "We hebben in Engeland en Frankrijk al chaos gezaaid, laten we nu maar eens de Duitsers pesten." De Duitse politie auto's reden alsof ze op oneindig veel curryworst hadden geleefd, en de snelheidsduivels die je moest aanhouden leken soms meer geïnteresseerd in hun eigen spiegels dan in hun vlucht. Een typisch Davilex concept: serieus bedoeld, maar onbedoeld hilarisch. Voor even voelde je je de baas van de snelweg, totdat je tegen de eerste vangrail aan knalde.
Red Baron (2000)
Voordat Davilex zich volledig op de weg stortte, waagden ze zich in 2000 zelfs even in de lucht met Red Baron. Dit was geen race over de A2, maar een luchtgevecht boven de Vlaamse velden. In plaats van file te rijden, mocht je nu Duitsers uit de lucht knallen. Dat is dus een stuk spannender dan het ontwijken van wegafzettingen.
De gameplay was verrassend eenvoudig: vlieg, schiet en probeer niet te crashen. De graphics waren typisch Davilex: blokkerig en met weinig detail, maar het gevoel van hoog in de lucht vliegen was er niet minder om. Het was alsof iemand een A2 Racer had gepakt, er vleugels aan had gelijmd en 'm de lucht in had gegooid. Een kort maar krachtig uitstapje van de Nederlandse snelweg naar de Europese luchtruimte.
Paris-Marseille Racing: Edition Tour Du Monde (2001)
Toen Davilex klaar was met Nederland en Engeland, was het in 2001 tijd om de Fransen eens flink op de kast te jagen. Paris-Marseille Racing: Edition Tour Du Monde was hun antwoord op de vraag: "Hoe erg kun je een Renault kapot rijden tussen twee Franse steden?" Het antwoord: heel erg.
Dit was eigenlijk gewoon A2 Racer in een Frans jasje, compleet met eigenzinnige AI bestuurders die net deden alsof jíj het probleem was. Alsof je in een slechte dag van de Tour de France zat, maar dan met een auto en zonder dopingcontroles. Het "Tour Du Monde" gedeelte was wat misleidend; je racete vooral veel door Frankrijk, met hier en daar een uitstapje naar andere locaties. Typisch Davilex: beloof de wereld, geef je een stukje Frankrijk, en zorg dat je overal tegenaan kunt rijden. C'est magnifique!
Paris-Marseille Racing - Destruction Madness (2003)
Na het relatief brave racen in de eerste Paris-Marseille Racing, besloot Davilex in 2003 dat het tijd was voor een beetje anarchie aan de Franse Rivièra. Paris-Marseille Racing - Destruction Madness draaide niet langer om snelheid, maar om zo veel mogelijk schade aanrichten. Weg met die chique boulevards, hallo totale chaos!
Het concept was simpel: ram alles wat los en vast zit. Die typische Franse lantaarnpalen? Omver! Gezellige terrasjes? Aan gort! Die karakteristieke bloemenkraampjes? Stuk! Het voelde als een vakantie in Zuid Frankrijk, maar dan waarbij je al je frustraties over het verkeer kon botvieren. De Franse politie deed ook gezellig mee, al leek het alsof hun auto's nog sneller kapot gingen dan die van jou. C'est la vie, ou plutôt: c'est la destruction!
Europe Racer (2002)
Nadat Davilex met de A2 Racer-serie het Nederlandse wegdek had veroverd en met London Racer de Britse hoofdstad had geterroriseerd, was het in 2002 tijd om het continent op z'n kop te zetten. Europe Racer was het logische en typisch Nederlandse gevolg: waarom je tot één land beperken als je heel Europa kunt platrijden?
Van de drukke straten van Londen tot de pleinen van Rome, je racete er in dit spel allemaal doorheen. Het was alsof je een gehaaste zakenman was die een cruciale afspraak had in Berlijn, daarna een meeting in Parijs, en het allemaal vóór de lunch wilde afronden. De verschillende weersomstandigheden voegden afwisseling toe, al was het maar omdat de regen in Engeland en de zon in Italië er allebei even pixelig uitzagen. Een waar Europees avontuur, waarbij de enige grens die je tegenhield een slecht gemodelleerde vangrail was.
Knight Rider: The Game (2003)
Een andere game die onze wenkbrauwen deed fronsen van verbazing is Knight Rider: The Game. Je zou bijna zeggen dat Davilex een speciale afdeling had voor het omtoveren van populaire tv-shows tot(matige)games...
In deze game uit 2003 ruil je het A2 verkeer in voor een eenmansoorlog tegen het criminele tuig. De bedoeling? Neem plaats in KITT, de Knight Industries Two Thousand, en maak de straten veilig in missies waar je racet, achtervolgt en alles verkent wat los en vast zit. Je komt natuurlijk oog in... voorruit te staan met aartsvijanden zoals de kwaadaardige KARR en Garthe Knight. Eerlijk is eerlijk, KITT's turbo boost voelde een stuk bevredigender dan het platrijden van een flitspaal. De graphics deden soms denken aan KITT na een gevecht met een zandstraalmachine, maar het gevoel dat je de onverwoestbare superauto bestuurde was gewoon goud. Het was Davilex op haar best: herkenbaar, knullig, maar ontegenzeggelijk charmant.
Knight Rider 2: The Game (2004)
En alsof één keer KITT besturen niet genoeg was, kwam Davilex in 2004 alweer aanzetten met Knight Rider 2: The Game. Het concept was zo goed als onverslaanbaar: je bent een man, in een pratende, vrijwel onverwoestbare auto. Wat wil je nog meer? Blijkbaar een tweede game, want de formule werd grotendeels ongewijzigd overgenomen.
Opnieuw stap je in de bestuurdersstoel (of is KITT zelf de bestuurder?) voor een nieuwe lading missies vol achtervolgingen en ontploffingen. De graphics waren een miniscuul beetje minder korrelig dan een slechte opname van de originele serie, maar dat gaf het geheel juist extra nostalgische charme. Het was alsof je in een verloren aflevering speelde waar de cameratechnicus een slechte dag had. De echte uitdaging was niet het verslaan van de slechteriken, maar het ontcijferen van de soms houterige besturing. Maar hey, wie geeft er om een beetje slingeren wanneer je een turbo boost hebt om door een roadblock te vliegen?
Miami Vice (2004)
Een game waarvan jij nu gaat zeggen "heeft Davilex dit gemaakt?" is Miami Vice. Ja, echt waar! Terwijl wij in Nederland nog aan het bumperkleven waren op de virtuele A2, liet Davilex ons in 2004 kennismaken met de zonovergoten, door misdaad geteisterde straten van Miami. Vergeet die boetes van ƒ250, hier gaat het om echte misdaad! Stap in de (hopelijk kogelvrije) loafers van Sonny Crockett en Ricardo Tubbs, die in deze game hun iconische colberts dragen alsof ze net uit een goedkope wasautomaat komen.
Jouw missie? Schietpartijen overleven, aanwijzingen verzamelen en de organisatie van drugsbaron Ortega ontmantelen. De enige "puzzel" die je in de A2 Racer hoefde op te lossen, was hoe je een flitspaal ontweek. Maar in Miami Vice moet je écht je hersens gebruiken. Het was een dappere, zij het ietwat knullige, poging van Davilex om buiten de snelweg te treden. En eerlijk is eerlijk, het voelde toch best cool om zelf een beetje Miami Vice te zijn.
Beach King Stunt Racer (2004)
Toen Davilex in 2004 klaar was met snelwegen, vonden ze dat het tijd werd voor iets compleet anders: stuntracen op het strand. Beach King Stunt Racer was het resultaat. Een spel waarin je niet meer werd tegengehouden door vangrails, wegwerkzaamheden of ook maar enig verkeer. De enige obstakels waren zandduinen, strandpaviljoens en je eigen gebrek aan stuurvaardigheid.
Het voelde alsof de ontwikkelaars een middagje naar Zandvoort waren geweest en dachten: "Dit, maar dan met meer ontploffingen." Je kon springen, barrel rolls maken en tegen alles aan knallen, terwijl de game je aanmoedigde om vooral nog gekkere stunts te pullen. De graphics waren zo zanderig als het strand zelf, maar dat mocht de pret niet drukken. Het was A2 Racer meets circustent en het werkte verrassend goed. Zeker weten dat je na dit spel nooit meer hetzelfde naar een strandvakantie zou kijken.
SAS: Anti Terror Force (2005)
Nadat Davilex heel Europa had laten zien hoe je moest racen en alles kapot moest maken, was het in 2005 tijd voor iets serieus. SAS: Anti Terror Force was hun poging om een volwassen first-person shooter te maken. De bedoeling was nobel: leid een elite eenheid van de Britse Special Air Service en red de wereld van terroristen.
In de praktijk voelde het echter alsof je met je team door een doolhof van slechte textures liep, op zoek naar de juiste pixel om een deur te openen. De AI van je teamgenoten was soms zo briljant dat ze liever tegen een muur aanliepen dan dat ze een vijand beschoten. Het was Davilex' antwoord op Counter Strike, maar dan met de besturing van een A2 Racer en de graphics van een slechte dag. Toch had het zijn charme. Want waar anders kon je na het platrijden van flitspalen even een terroristische cel opruimen?
